การประเมินโดยใช้ดัชนีความผิดปกติ

การประเมินความรู้สึกทั้ง 8 ด้าน จะต้องให้คะแนน 10 ระดับ (0-9) โดย 0 หมายถึง มีความรู้สึกน้อยที่สุด และ 9 หมายถึง มีความรู้สึกมากที่สุด จากนั้นข้อมูลคะแนนที่ได้จะนำมาคำนวณค่าความผิดปกติ หรือความรู้สึกไม่สบาย

        AI =                         

โดย    AI คือ ค่าดัชนีความผิดปกติ

         คือ ผลรวมคะแนนจากข้อ 1, 2, 4, 5, 6, 7

         คือ ผลรวมคะแนนจากข้อ 3, 8

โดยการแปลผลคะแนนดัชนีความผิดปกติที่คำนวณได้ สามารถแปลผลได้

ตาราง การแปลผลค่าดัชนีความผิดปกติ

ดัชนีความผิดปกติ	การแปลผล
AI = 0	ไม่มีปัญหาอะไร
0 < AI ≤ 2	มีปัญหาเล็กน้อยพอทนได้
2 < AI ≤ 3	ต้องเอาใจใส่ ระมัดระวัง
3 < AI ≤ 4	มีปัญหามากขึ้น รับไม่ได้
4 < AI	รับไม่ได้ให้แก้ไขทันที

ที่มา : (อินทรานนท์, 2538)

        การประเมินความผิดปกติโดยใช้แบบสำรวจ AI (อินทรานนท์, 2538) ได้มีการนำมาใช้อย่างแพร่หลายในงานวิจัยในประเทศไทย เช่น การสำรวจอาการปวดเมื่อยของพนักงานยกติดตั้งแผ่นโซล่าเซลล์ (หงส์ทอง, 2554) การศึกษาเพื่อลดอาการปวดหลังส่วนล่างของพนักงานแผนกขึ้นรูปแบบทรายในโรงงานผลิตขึ้นส่วนยานยนต์ (เบ้าทอง, 2551) การศึกษาเพื่อลดความเมื่อยล้าจากการทอผ้าไหมด้วยมือ (แสงสุริยันต์, 2552) เป็นต้น การประเมินโดยการคำนวณค่าดัชนีความผิดปกติสามารถนำมาใช้เพื่อการเปรียบเทียบผลของการปรับปรุงสถานีงานให้มีความเหมาะสมทางการยศาสตร์โดยเปรียบเทียบก่อนและหลังปรับปรุง โดยค่าของดัชนีความผิดปกติยิ่งน้อยยิ่งดี

การประเมินความรู้สึกทั้ง 8 ด้าน จะต้องให้คะแนน 10 ระดับ (0-9) โดย 0 หมายถึง มีความรู้สึกน้อยที่สุด และ 9 หมายถึง มีความรู้สึกมากที่สุด จากนั้นข้อมูลคะแนนที่ได้จะนำมาคำนวณค่าความผิดปกติ หรือความรู้สึกไม่สบาย

        AI =                         

โดย    AI คือ ค่าดัชนีความผิดปกติ

         คือ ผลรวมคะแนนจากข้อ 1, 2, 4, 5, 6, 7

         คือ ผลรวมคะแนนจากข้อ 3, 8

โดยการแปลผลคะแนนดัชนีความผิดปกติที่คำนวณได้ สามารถแปลผลได้

ตาราง การแปลผลค่าดัชนีความผิดปกติ

ดัชนีความผิดปกติ	การแปลผล
AI = 0	ไม่มีปัญหาอะไร
0 < AI ≤ 2	มีปัญหาเล็กน้อยพอทนได้
2 < AI ≤ 3	ต้องเอาใจใส่ ระมัดระวัง
3 < AI ≤ 4	มีปัญหามากขึ้น รับไม่ได้
4 < AI	รับไม่ได้ให้แก้ไขทันที

ที่มา : (อินทรานนท์, 2538)

        การประเมินความผิดปกติโดยใช้แบบสำรวจ AI (อินทรานนท์, 2538) ได้มีการนำมาใช้อย่างแพร่หลายในงานวิจัยในประเทศไทย เช่น การสำรวจอาการปวดเมื่อยของพนักงานยกติดตั้งแผ่นโซล่าเซลล์ (หงส์ทอง, 2554) การศึกษาเพื่อลดอาการปวดหลังส่วนล่างของพนักงานแผนกขึ้นรูปแบบทรายในโรงงานผลิตขึ้นส่วนยานยนต์ (เบ้าทอง, 2551) การศึกษาเพื่อลดความเมื่อยล้าจากการทอผ้าไหมด้วยมือ (แสงสุริยันต์, 2552) เป็นต้น การประเมินโดยการคำนวณค่าดัชนีความผิดปกติสามารถนำมาใช้เพื่อการเปรียบเทียบผลของการปรับปรุงสถานีงานให้มีความเหมาะสมทางการยศาสตร์โดยเปรียบเทียบก่อนและหลังปรับปรุง โดยค่าของดัชนีความผิดปกติยิ่งน้อยยิ่งดี

การประเมินโดยใช้ดัชนีความผิดปกติ

4. ความซับซ้อนของลักษณะงาน ท่านคิดว่าในหน้าที่ที่ท่านทำงานอยู่ ลักษณะงานมีความซับซ้อนหรือมีขั้นตอนในการทำมากหรือไม่ เริ่มจาก 0 คือ งานที่ทำอยู่ไม่มีความซับซ้อนเลย จนถึงระดับ 9 คือ งานที่ทำอยู่นั้นมีความซับซ้อนจนน่าเวียนหัว

5. ความยากง่ายของการทำงาน   ท่านคิดว่าในหน้าที่งานที่ท่านทำอยู่นั้นง่ายหรือยากในการทำงาน เริ่มจาก 0 คือ คิดว่างานที่ทำอยู่เป็นงานที่ง่ายที่สุด จนถึงระดับ 9 คือ งานที่เป็นงานที่ยากมากที่สุด

6. จังหวะการทำงาน             ท่านคิดว่าในหน้าที่ที่ทำงานอยู่นั้นท่านสามารถทำงานได้ทันทีหรือไม่และงานที่ทำอยู่มีจังหวะการทำงานเป็นอย่างไร โดยเริ่มจาก 0 คือ ไม่มีปัญหา สามารถทำงานได้เลย จนถึงระดับ 9 คือ มีปัญหามากที่สุดต้องทำตลอดเวลา

7. ความรับผิดชอบในการทำงาน  ท่านคิดว่าหน้าที่งานที่ทำอยู่นั้น ต้องมีความรับผิดชอบในการทำงานมากหรือไม่ เริ่มจาก 0 คือ คิดว่าไม่ต้องรับผิดชอบต่องาน จนถึง 9 คือ ต้องรับผิดชอบมากที่สุด

8. ความเป็นอิสระในการทำงาน  ท่านคิดว่าหน้าที่งานที่ทำอยู่นั้น ท่านมีความสามารถที่จะตัดสินใจในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับงานนั้นได้เลยหรือไม่ หรือว่าจะต้องทำตามขั้นตอนที่หัวหน้างานกำหนดให้ทำเท่านั้น เริ่มจาก 0 คือ ต้องทำตามคำสั่งของหัวหน้า จนถึงระดับ 9 คือ ทำงานอย่างไรก็ได้เป็นอิสระมาก

การประเมินโดยใช้ดัชนีความผิดปกติ

การวัดดัชนีความผิดปกติเป็นการประเมินความล้าภายหลังเวลาการทำงานของพนักงานในหนึ่งรอบการทำงาน เช่น หนึ่งกะ หรือ หนึ่งวัน เป็นต้น แบบสำรวจนี้จะเน้นความรู้สึกของผู้ปฏิบัติงานโดยทำการประเมินความรู้สึก 8 ด้าน ในความล้าแต่ละด้านผู้ถูกประเมินจะต้องตอบคำถามต่อไปนี้

1. ความล้าทั่วไป                ความเมื่อยล้าที่เกิดขึ้นภายหลังการทำงานของท่านอยู่ที่ระดับใดเมื่อเริ่มจาก 0 คือ ไม่มีความล้าเลย ระดับความล้าเพิ่มขึ้นจนถึงระดับ 9 คือ ล้ามากที่สุด

2. ความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยและบาดเจ็บจากการทำงาน   ท่านคิดว่ามีโอกาสมากหรือไม่ที่จะได้รับบาดเจ็บจากการทำงาน โดยมีความเสี่ยงในการทำงานสูงหรือไม่โดยเริ่มจาก 0 คือ ไม่มีความเสี่ยงเลย จนถึงระดับ 9 คือ มีความเสี่ยงสูงสุด

3. ระดับความสนใจต่องานที่ทำ ท่านคิดว่างานที่ทำอยู่เป็นงานที่น่าสนใจหรือไม่ และทำมีความอยากที่จะทำงานในหน้าที่นี้หรือไม่เริ่มจาก 0 คือ งานที่ทำนั้นน่าเบื่อ จนถึงระดับ 9 คือ น่าสนใจอยากทำงานในหน้าที่นี้มากที่สุด

การประเมินโดยใช้ดัชนีความผิดปกติ

        กิตติ อินทรานนท์ (2538) ได้เสนอแบบสอบถามที่ออกแบบ เพื่อใช้สำหรับการสำรวจสุขภาพพนักงานและแบบสัมภาษณ์พนักงานเกี่ยวกับความล้าและสภาพของการทำงาน เพื่อนำมาใช้ประเมินปัญหาด้านการยศาสตร์ด้วยการคำนวณดัชนีความผิดปกติ (Abnormality Index, AI) (อินทรานนท์, 2538) (K. & Vanwonterghem, 1993)

        แบบประเมินโดยการคำนวณค่าดัชนีความผิดปกติใช้ในการสำรวจปัญหาเบื้องต้นและสามารถประเมินความรุนแรงของปัญหา ข้อดีของการประเมินด้วยการคำนวณค่าดัชนีความผิดปกติคือ ใช้ประเมินความล้าทั้งร่างกาย และทางด้านจิตใจ โดยใช้ความรู้สึกของพนักงาน แบบประเมินนี้สามารถใช้ได้สะดวกและรวดเร็ว สามารถใช้กับคนจำนวนมาก และใช้ได้กับลักษณะงานทุกประเภท (เบ้าทอง, 2551)